Attentie:
Dit bewaaradvies probeert een ideale situatie aan
te geven. Probeer deze situatie zo veel mogelijk te benaderen binnen de
mogelijkheden van uw huis en uw budget...
Algemeen
- Archiefstukken houden niet van zonlicht en TL-licht. Ultraviolet
licht hierin heeft een verwoestend effect op papier, inkt en de beschermlagen
van CD's en DVD's.
- Archiefstukken houden niet van sterk wisselende en warme temperaturen.
Een constante temperatuur van 18 graden (voor een opslagruimte) of
21 graden (voor een werkruimte) is ideaal.
- Brand, water en ongedierte kunnen ook een verwoestend effect op
de archiefstukken. Indien u veel stukken heeft, overweeg dan de aanschaf
van een brandvrije of brandvertragende kast.
- Gebruik geen plakband vanwege loslaten en vlekken.
- Gebruik ook geen metalen producten (o.a. paperclips, nietjes en
ordners) wegens roest.
Boeken
- Boeken moeten beschermd worden tegen uitdroging maar ook tegen
schimmels die goed gedijen in een vochtige omgeving. Een relatieve
vochtigheid van 55% bij een temperatuur van 18°Celsius is ideaal.
Onder de 50% dreigt uitdroging, boven de 60% schimmels.
- Laat boeken niet uitsteken over de rand van de plank. Normaal verschijnen
boeken in de maten octavo (hoog 25 centimeter, diep 20 centimeter
of minder), klein quarto (hoog 20-30 cm., diep 25 cm.), groot quarto
(hoog 30-35 cm., diep 25 cm.), klein folio (hoog 35-45 cm., diep 30-35
cm.). Houd daar met de plankdiepte rekening mee. Praktisch is om de
diepere planken onderaan in de kast te plaatsen en de minder diepe
planken bovenaan.
- Grote boeken en boeken met een afwijkende maatvoering kunnen beter
neergelegd worden. Stapelen is daarbij beperkt mogelijk (hooguit drie
boeken).
- Het is beter om boeken neer te zetten dan te stapelen. Dit beperkt
het risico van verkleven en maakt een betere ventilatie mogelijk.
Gebruik boekenklemmen of boekensteunen om de rij vast te zetten en
uitzakken te voorkomen.
- Nat geworden boeken boeken en documenten moeten gelijk van het
schap verwijderd worden vanwege een hoog risico op schimmelvorming.
Vriesdrogen (in de vriezer stoppen) is de eenvoudigste manier om het
boek te behouden, doch vraag wel advies van een expert voor de juiste
vriestermijn.
Compact Disks & DVD's
- Onderzoek heeft uitgewezen dat Compact Disks en DVD's onder invloed
van zonlicht en TL-licht snel verouderen en beschadigd raken. Met
name beschrijfbare en herschrijfbare CD's en DVD's zijn hier gevoelig
voor. Essentiële CD's (met bijvoorbeeld uw webdesign-programma, besturingssysteem,
mailprogramma en genealogische programma's) kunt u beter bewaren in
een donkere kast, nadat u er werk-kopieön van heeft gemaakt.
- Goedkope beschrijfbare en herschrijfbare CD's en DVD's zijn op
de langere termijn significant slechter bestand tegen veroudering
dan de duurdere merken. Voor de kortere termijn (werk-kopieën!) is
er nauwelijks verschil.
Documenten
- Documenten kunnen het beste gebundeld worden in zuurvrije omslagen
en zuurvrije dozen. Zuurvraat (het verkruimelen van papier) en inktvraat
(door zuurrijke inkt) zijn namelijk de grootste bedreigers van het
papier. Door de documenten in zuurvrije dozen en omslagen te verpakken
zijn externe kwalijke invloeden al uitgesloten.
- Houdt in de dozen ongeveer 1 handbreedte aan ruimte over ter bescherming
en ter ventilatie.
- Dikkere pakken documenten in zuurvrije omslagen kunnen het beste
gesloten worden met een sluitlint.
- Verwijder schadelijke elementen als elastiekjes, nietjes, plakband,
zelfklevende memoblaadjes en PVC-omslagen.
- Grote documenten worden bij voorkeur in speciale zuurvrije mappen
of dozen liggend bewaard.
- Nat geworden boeken boeken en documenten moeten gelijk van het
schap verwijderd worden vanwege een hoog risico op schimmelvorming.
Vriesdrogen (in de vriezer stoppen) is de eenvoudigste manier om het
boek te behouden, doch vraag wel advies van een expert voor de juiste
vriestermijn.
Films
- Het bewaren van oude films geeft door de aard van het materiaal
diverse nare consequenties. Echt oude films kunnen bijvoorbeeld spontaan
ontvlammen onder bepaalde omstandigheden ( hoogst brandbare basismateriaal
cellulose-nitraat. In 1908 werd voor het eerst de brandvrije safety
film gebruikt ) Aan diverse Regionale Historische Centra en Rijksarchieven
zijn Audiovisuele Archieven. Zij kunnen adequaat advies geven voor
uw specifieke situatie.
- Voor recente films en videobanden gelden met name de algemene maatregelen.
Foto's, Dia's
- Zwart-wit foto's die ingeplakt zijn met een goede (=niet-agressieve)
kleefstof op goed papier kunnen daar blijven zitten. Losse foto's
moeten in speciale mapjes opgeborgen worden.
- Kleurenfoto's moeten altijd in speciale mapjes bewaard worden vanwege
de chemische reacties die plaats kunnen vinden.
- Dia's moeten altijd in dia bewaardozen bewaard worden bij kamer
temperatuur
Tijdschriften
- Bewaar deze zo veel mogelijk is tijdschriftencassettes en klem
ze daarin vast. Dit voorkomt uitzakken.
- Overweeg om tijdschriften waar u erg gehecht aan bent in te laten
binden. Dit is minder kostbaar dan u denkt.
Overig materiaal:
-
Lichtdrukken: deze moet apart worden opgeborgen
in speciale mappen.
|